 |
 |
Skąd bierze się wiatr? Wiatry to zjawisko atmosferyczne, występujące powszechnie zawsze i wszędzie - od lekkich podmuchów w pogodny dzień, po potężne tajfuny, huragany i trąby powierzne. Mechanizm ich powstawania jest dosyć prosty. Generalnie jest to ruch powietrza, biorący się z różnicy ciśnień pomiędzy dwoma obszarami w przestrzeni. Różnice w ciśnieniu z kolei to skutek rozszerzania i unoszenia się nagrzanego powietrza w strefach ciepłych oraz ochładzania i opadania w strefach zimnych. Ponieważ przyroda nie znosi stanów nierównowagi, zatem w obu strefach ciśnienie musi się wyrównać. Właśnie ruch powietrza ze strefy o wyższym cieśnieniu do strefy o niższym cieśnieniu to wiatr. Dodatkowo ruch wirowy Ziemi sprawia, że działa dodatkowa siła, zwana siłą Coriolisa, powodująca, że powietrze wiruje wokół ośrodków niskiego i wysokiego ciśnienia. Dodatkowymi elementami są ruchy masz nagrzanej wody do atmosfery znad oceanów oraz ukształtowanie terenu (góry, doliny) - wszystko to razem daje specyficzny mechanizm, rozkładający i kształtujący pogodę na świecie. Tworzą się cyrkulacje, zarówno lokalne, jak i globalne, czyli powtarzające się schematy obiegu powietrza i wody w atmosferze. W przypadku cyrkulacji globalnej zmiana cyklu ruchu wody i powietrza ma fatalne skutki dla pogody na całej planecie. Najbardziej znanym zjawiskiem, występjącym na oceanie i zakłócającym ten odwieczny rytm jest el nino, czyli ciepły prąd występujący pacyfiku wypełniający naturalny zimny prąd, opływający wschodnie rejony Ameryki Południowej, który powoduje katastrofalne susze w jednych rejonach świata oraz powodzie w innych. Najbardziej na świecie znaną cyrkulacją jest cyrkulacja monsunowa, występująca w południowo-wschodniej Azji. Tam gdzie sąsiadują ze sobą wielkie obszary lądowe i wodne, zimą nad lądem powstają wyże, a nad oceanem tworzy się niż. Latem dzieje się na odwrót. Letnie wiatry monsunowe niosą ze sobą obfite, ulewne deszcze, od których uzależnione jest całe rolnictwo w Indiach. Jednocześnie jednak wzrasta zagrożenie powodzią. Lokalnie występują wiatry, charakterystyczne dla klimatu i rzeźby terenu. W Polsce najbardziej charakterystyczny jest wiatr halny - ciepły wiatr, wiejący w Tatrach. Najbardziej niszczycielskie - huragany - to prawdziwa klęska. Występują dosyć reguralnie, ale nie można dokładnie przewidzieć miejsca gdzie uderzą i nie ma w zasadzie przez nimi obrony. |
| Strona główna |
skąd bierze się wiatr :: skala pomiaru :: jak powstaje huragan oko cyklonu :: kontakt |